अनुशासनावर निबंध – निबंध लेखन | हिंदी मध्ये निबंध | निबंध | हिंदी परिच्छेद

नमस्कार मित्रांनो, ह्या पोस्टमध्ये तुम्हाला मराठीमध्ये “ अनुशासनावर निबंध – निबंध लेखन | हिंदी मध्ये निबंध | निबंध | हिंदी परिच्छेद ” या विषयावर सविस्तर निबंध मिळेल. हा निबंध तुम्ही तुमच्या सरावासाठी नक्कीच वापरु शकता तसेच, सराव करुन हा चांगले निबंध कसे लिहायचे यासाठीही आम्ही सर्व विद्यार्थ्यांना मदत करतो. लक्षात ठेवा मित्रांनो जो शिकून पुढे जातो तोच यशस्वी होतो, आम्ही आशा करतो की या निबंधामुळे तुम्हाला चांगले निबंध लिहीण्यास प्रोत्साहन मिळेल. आम्ही परिक्षेत विद्यार्थ्यांना कोणत्याही प्रकारे परिक्षेत फसवणूक / चिटींग करण्यास प्रोत्साहन देत नाही. आम्ही हे निबंध फक्त विद्यार्थ्यांच्या सरावासाठी व मार्गदर्शनासाठी लिहीत आहोत. या निबंधामध्ये “ अनुशासनावर निबंध – निबंध लेखन | हिंदी मध्ये निबंध | निबंध | हिंदी परिच्छेद ” यावर सविस्तर निबंध मिळेल.

प्रत्येकाच्या आयुष्यात शिस्तीला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. शिस्तीने केलेल्या कामात यश नक्कीच मिळते. त्यामुळे प्रत्येक विद्यार्थ्यालाही शिस्तीने काम करण्याची मुभा आहे. आज या लेखाद्वारे आम्ही तुमच्यासाठी शिस्त या विषयावर एक निबंध सादर केला आहे, हा निबंध विद्यार्थ्यांच्या परीक्षेत मदत करेल. यासोबतच तुम्हाला या निबंधाद्वारे शिस्तीची महत्त्वाची माहितीही मिळेल.

प्रस्तावना: शिस्त हा जीवनाचा महत्त्वाचा भाग आहे. प्रत्येक माणसाने शिस्तबद्ध राहणे अत्यंत आवश्यक आहे. शिस्त नसलेली व्यक्ती संघटित राहू शकत नाही आणि मोठे यश मिळवू शकत नाही. आजच्या काळात प्रत्येक व्यक्ती आपले जीवन अनुशासितपणे जगत आहे. त्यामुळे केवळ स्वत:चेच नव्हे तर संपूर्ण समाजाला फटका बसतो. त्यामुळे शिस्तीशी संबंधित सर्व बाबींचा विचार करणे आवश्यक झाले आहे.

शिस्तीचे स्वरूप: अनुशासन हा शब्द अनु आणि शासन या दोन शब्दांपासून बनलेला आहे. अनु म्हणजे पालन, प्रशासन म्हणजे नियम. अशा प्रकारे शिस्तीचे संक्षिप्त रूप म्हणजे नियमांचे पालन. जेव्हा शिस्त हा शब्द कोणत्याही कामाशी जोडला जातो तेव्हा ते विशिष्ट काम नियमांनुसार किंवा नियमांचे पालन करून पूर्ण करणे असा होतो. शिस्तीचा अर्थ ज्ञान प्राप्त करणे आणि वापरणे बंधनकारक असलेली मर्यादा आहे.

शिस्तीचे महत्त्व: शिस्तीचा भाग उत्स्फूर्तपणे विकसित केला पाहिजे. शिस्तीने काम करण्याची भावना प्रत्येक व्यक्तीमध्ये जागृत होते, मग प्रत्येक क्षेत्रातील प्रत्येक काम प्रामाणिकपणे आणि नियमानुसार पूर्ण होते. विद्यार्थ्यांच्या जीवनातही शिस्तीचे विशेष महत्त्व आहे. शरीरातील पद्धतशीर आणि जनसंवादाचे महत्त्व विद्यार्थ्याच्या जीवनात शिस्तीइतकेच आहे. प्रत्येक कार्यक्षेत्रात शिस्तीमुळेच प्रगती शक्य आहे. यामुळेच अनुशासनहीन व्यक्तीला प्रत्येक पावलावर अडखळणे व फटकारणे सहन करावे लागते.

अनुशासनहीनतेची कारणे: आजच्या काळात बहुतेक लोक आपली सर्व कामे शिस्तीच्या विरोधात पूर्ण करतात. ही कामे अशाच पद्धतीने चालतात, मात्र या कामांमध्ये पद्धतशीर स्थिती नाही. त्यामुळे तुमचे जीवन आणि तुमच्याशी संबंधित लोकांचे जीवन प्रभावित होते. चला जाणून घेऊया लोकांमध्ये अनुशासनहीनतेची कारणे कोणती आहेत?

  1. मुलाची पहिली शाळा म्हणजे त्याचे कुटुंब. प्रत्येक मुलावर पालकांच्या वागण्याचा प्रभाव पडतो. बहुतेक कुटुंबांमध्ये, दोन्ही पालक काम करतात किंवा वेगळे राहतात आणि त्यांना त्यांच्या मुलांची काळजी घेण्यासाठी रजा मिळत नाही. त्यामुळे मूल दुर्लक्षित होऊन बंडखोर बनते. कुटुंबाकडून योग्य मार्गदर्शन न मिळाल्याने मुलामध्ये अनुशासनहीनतेचा दोष निर्माण होतो आणि हा अनुशासनहीनपणा मुलामध्ये आयुष्यभर प्रयत्न करत राहतो.
  2. समाजात प्रत्येक स्तरावर भ्रष्टाचार, लाचखोरी, शिफारशी, भेसळ, फॅशनिस्टा, अनैतिकता पाहून लोकांमध्ये अनुशासनहीनता जागृत होते.
  3. समाजात प्रचलित असलेल्या राजकारणातच अनुशासनहीनता दिसून येते. आपल्या पक्षीय हिताच्या पूर्ततेसाठी नेते विद्यार्थ्यांना नोकऱ्यांचे आमिष दाखवून त्यांची दिशाभूल करतात, प्रचारासाठी लोकांना पैसे देतात, जनतेची तोडफोड करण्यासाठी एकत्र असतात इ. देशाच्या राजकारणात प्रचलित असलेली ही अनुशासनहीनता प्रत्येक माणसाच्या आत येते.
  4. शिक्षणाच्या पातळीवरही अनुशासनहीनता आहे. कर्तव्यदक्ष व चारित्र्यवान शिक्षकांच्या जागी, पात्र शिक्षकांची नियुक्ती, अनैतिक व भ्रष्ट शिक्षकांची नियुक्ती, शिकवणीच्या कामात गुंतलेले शिक्षक इत्यादी बाबी विद्यार्थ्यांच्या शिस्तीचे नियम मोडतात. आजच्या काळात पात्र विद्यार्थ्यांपेक्षा अपात्र विद्यार्थ्यांना प्राधान्य मिळते, मग पात्र विद्यार्थी अनुशासनहीनतेला बळी पडतात.

निष्कर्ष: समाजातील अनुशासनाचे उच्चाटन करून देशातील प्रत्येक व्यक्तीमध्ये शिस्तीचे नियम अवगत करता येतात. प्रत्येकाला शिस्तीचे नियम आणि फायदे चांगले माहित आहेत, परंतु तरीही लोक शिस्तीचे नियम मोडणे योग्य मानतात. शिस्तीनुसार जो व्यक्ती आपल्या ध्येयाकडे पुढे सरकतो, त्याला भविष्यात यश मिळते.

हे निबंध सुद्धा वाचा –