सहशिक्षणावर निबंध – निबंध लेखन | हिंदी मध्ये निबंध | निबंध | हिंदी परिच्छेद

नमस्कार मित्रांनो, ह्या पोस्टमध्ये तुम्हाला मराठीमध्ये “

सहशिक्षणावर निबंध – निबंध लेखन | हिंदी मध्ये निबंध | निबंध | हिंदी परिच्छेद

” या विषयावर सविस्तर निबंध मिळेल. हा निबंध तुम्ही तुमच्या सरावासाठी नक्कीच वापरु शकता तसेच, सराव करुन हा चांगले निबंध कसे लिहायचे यासाठीही आम्ही सर्व विद्यार्थ्यांना मदत करतो. लक्षात ठेवा मित्रांनो जो शिकून पुढे जातो तोच यशस्वी होतो, आम्ही आशा करतो की या निबंधामुळे तुम्हाला चांगले निबंध लिहीण्यास प्रोत्साहन मिळेल. आम्ही परिक्षेत विद्यार्थ्यांना कोणत्याही प्रकारे परिक्षेत फसवणूक / चिटींग करण्यास प्रोत्साहन देत नाही. आम्ही हे निबंध फक्त विद्यार्थ्यांच्या सरावासाठी व मार्गदर्शनासाठी लिहीत आहोत. या निबंधामध्ये “

सहशिक्षणावर निबंध – निबंध लेखन | हिंदी मध्ये निबंध | निबंध | हिंदी परिच्छेद

” यावर सविस्तर निबंध मिळेल.

सहशिक्षणावर निबंध – निबंध लेखन | हिंदी मध्ये निबंध | निबंध | हिंदी परिच्छेद


परिचय: सहशिक्षण ही एक आधुनिक प्रणाली आहे आणि ती पाश्चात्य देशाची निर्मिती आहे. सहशिक्षण म्हणजे विद्यार्थी-विद्यार्थींनी एकाच शाळेत एकाच वेळी एकाच शिक्षकाकडून एकत्र शिक्षण घेणे. पूर्वी ही व्यवस्था भारतात नव्हती. या प्रणालीचे फायदे आणि तोटे दोन्ही आहेत. भारतात ही यंत्रणा पूर्णपणे यशस्वी झाली नसली तरी अजूनही तिची चाचणी सुरू आहे. अनेक भारतीय विचारवंत ही व्यवस्था विद्यार्थ्यांच्या चारित्र्य ऱ्हासाचे कारण मानतात. त्याच्या बाजूने काही पुरोगामी उदात्त भावनाही आहे.

पक्षपाती दृष्टीकोन: जे लोक त्यास अनुकूल आहेत, अनेक युक्तिवादांद्वारे त्याची योग्यता सिद्ध करतात, ते फायदेशीर असल्याचे सांगत आहेत. आपल्या समाजजीवनाच्या प्रगतीसाठी सहशिक्षण उपयुक्त असल्याचे ते म्हणतात. याचे अनेक थेट फायदे आहेत.

(१) वेगळ्या शाळेची गरज भासणार नाही. देशात सह-शैक्षणिक पद्धत सुरू झाली असती तर विद्यार्थ्यांसाठी स्वतंत्र शाळा काढण्याची गरजच पडली नसती. मुला-मुलींसाठी शाळा-महाविद्यालयांची व्यवस्था एकाच इमारतीत केली जाईल.

(२) स्पर्धेची भावना विद्यार्थ्यांमध्ये अभ्यासासाठी स्पर्धेची भावना निर्माण होईल. त्यामुळे त्यांचा बौद्धिक विकास होईल.आणि दोन्ही वर्ग एकमेकांना मागे टाकण्याचा प्रयत्न करतील.

(३) अनावश्यक संकोच दूर होईल सहशिक्षणाचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे मुलींमध्ये आढळणारी अनावश्यक लाज दूर होईल.मुलांना मुलींसमोर लाज वाटणार नाही.त्यामुळे दोघांमध्ये सहानुभूतीची भावना निर्माण होईल. ते एकमेकांना सुखी करतात.दु:खात भागीदार व्हा.

(4) एकमेकांच्या वृत्तीचे ज्ञान

सहशिक्षणामुळे विद्यार्थ्यांना एकमेकांची वृत्ती आणि स्वभाव समजून घेण्याची क्षमता अधिक मिळते.ही गोष्ट त्यांच्या भावी आयुष्यासाठी खूप उपयुक्त आहे.

थोडा विचार केल्यावर असे दिसून येईल की या उपकरणांमध्ये फारशी ताकद नाही. इतर विभागात बचत करूनही मुलींच्या शिक्षणाची संपूर्ण व्यवस्था करणे हे कोणत्याही चांगल्या सरकारचे अंतिम कर्तव्य आहे, कारण ईसीमुळे देशाचे भविष्य उज्ज्वल होऊ शकते.

विरोधी दृश्य

सहशिक्षणाचे विरोधक त्यात अनेक त्रुटी दाखवून देतात. यामुळे आपल्या परंपरा आणि संस्कृतीला मोठा धक्का बसत असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे. त्यांच्या कथेनुसार सहशिक्षणाचे अनेक तोटे आहेत.

(१) आपल्या शास्त्रांचे मत: भारतीय शास्त्रे सांगते की मुले आणि मुलींच्या शाळांमधील फरक विरुद्ध दिशेने असावा.

(२) भारतीय दृष्टिकोनाच्या विरुद्ध: भारतीय इतिहासात कोठेही सहशिक्षण ही पूर्णपणे परदेशी शिक्षण व्यवस्था नाही, सर्व महापुरुषांनी याला विरोध केला आहे.महात्मा कबीरांनी स्त्रियांची तुलना अग्नीशी केली आहे.

(३) शाळेचे दूषित वातावरण : सध्याच्या युगात अनेकदा शाळांचे वातावरण प्रदूषित झाल्याचे दिसून येते त्यामुळे मुले व मुली दोघांचेही चारित्र्य दूषित होत आहे. संदेशाचे चरित्र बिघडत आहे.

(४) विद्यार्थ्यांच्या विविध आवडी

विद्यार्थ्यांच्या आवडीनिवडी भिन्न – स्त्री-पुरुषांच्या आवडीचा फरक नैसर्गिक आहे.दोघांचे शिक्षण एकाच प्रकारचे असू शकत नाही आणि दोघांचे कार्यक्षेत्रही भिन्न आहे.त्यामुळे त्यांचे शिक्षण वेगवेगळ्या ठिकाणी असावे.

भारतीय परंपरांच्या विरुद्ध असूनही सहशिक्षण भारतात आले.त्याला अनेक कारणे आहेत.पहिले म्हणजे पाश्चात्य सभ्यतेचा प्रभाव, सध्याच्या शिक्षण पद्धतीतील परकीय राज्यकर्त्यांचे धोरण, मुलींच्या उच्च शिक्षणाची मागणी, आणि अधिकार्‍यांची मागणी पूर्ण करण्यासाठी असमर्थता निर्माण होते.

उपसंहार

प्राथमिक इयत्तेपर्यंत सहशिक्षण चांगले आहे, असे सर्शिकेच्या समर्थकांचे वैचारिक मत आहे. हे शिक्षण मध्यमवयीन मुलींसाठी हानिकारक आहे. त्या अवस्थेतच अज्ञानाचे दुष्परिणाम दिसून येतात. मोठ्या टप्प्यातही सहशिक्षणाचे नुकसान होत नाही. कारण एक मुलगी स्वतःचे चांगले आणि चुकीचे विचार करू शकते. सहशिक्षणाचे अनेक फायदे आहेत. पण त्याचाही तोटा आहे.त्यामुळे सर्वांच्या अंगावर पाणी वाहून जाते. मुला-मुलींना कोणत्याही प्रकारची भीती वाटू नये म्हणून त्यांना स्वतंत्र शिक्षण दिले पाहिजे हे येथे उत्तम.


हे निबंध सुद्धा वाचा –